သင့္မွာ ကင္ဆာရွိ၊ မရွိ ဆန္းစစ္ပါ
သင့္မိဘမ်ိဳးရိုးမွာ ကင္ဆာေရာဂါ မရွိတာေၾကာင့္ သင့္မွာ ကင္ဆာေရာဂါ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ပံုေသတြက္ထားလုိ႔ မရပါဘူး။ ကေလးေတြမွာလည္း ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ႏုိင္တယ္ဆုိေပမယ့္ အသက္အရြယ္ရလာတာနဲ႕အမွ် ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ဖုိ႔ အခြင့္လအလမ္းမ်ားလာပါတယ္။ အမ်ားစုက ေရာဂါျဖစ္ျပီး ေနာက္က်မွသာ သိရွိရတာမ်ားပါတယ္။ ေရာဂါ ရွိ၊ မရွိၾကိဳတင္သိရွိခဲ့ရင္ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသနုိင္တာေၾကာင့္ ဘယ္အခ်ိန္မွာ စစ္ေဆးသင့္ျပီလဲ၊ ဘာေတြကာကြယ္ထားဖုိ႔လုိလဲဆုိတာ သိႏုိင္ဖုိ႔ ေရးသားျပလုိက္ပါတယ္။
ရင္သားကင္ဆာ
အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အသက္ၾကီးလာတာနဲ႕အမွ် ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ဖုိ႕ အခြင့္အလမ္းမ်ားလာပါတယ္။ ရင္သားကင္ဆာကို အသက္ ၅၀အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုမွာ ျဖစ္တာေတြ႕ရပါတယ္။ ေလ့လာမူေတြအရ ရင္သားကင္ဆာကို အေကာင္းဆံုး ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းက ရင္သားဓာတ္မွန္ ရုိက္တာပါ။ ရင္သားကင္ဆာေရာဂါကို ေစာေစာစီးစီး သိရွိႏုိင္ပါက အလြယ္တကူ ကုသေပ်ာက္ကင္းနုိင္ပါတယ္။ အသက္ ၅၀နဲ႕အထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ တစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ ဒါမွမဟုတ္ ႏွစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ေလာက္ ရင္သားဓာတ္မွန္ရုိက္သင့္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ သင့္ရဲ႕မိသားစုမ်ိဳးရုိးမွာ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ဖူး တဲ့သူရွိရင္ေတာ့ မ်ိဳးရုိးမရွိသူေတြထက္ ရင္သားဓာတ္မွန္ အၾကိမ္ေရပိုရုိက္ျပီး စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။
သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ
အရြယ္ေရာက္ျပီး အမ်ိဳးသမီးတုိင္း သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ျဖစ္နုိင္ေျခအခြင့္အလန္းမ်ားပါတယ္။ သားအိမ္ေခါင္း ကင္္ဆာေရာဂါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေသဆံုးရတာကို ကာကြယ္ႏုိင္ဖုိ႔ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းက ေရာဂါကိုေစာေစာစီးစီး ရွာေဖြေတြ႕ရွိျပီး ကုသႏုိင္ဖုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သားအိမ္ေခါင္း၀မွာရွိတဲ့ အခြ်ဲကိုယူျပီး ဓာတ္ခြဲခန္းမွာ စမ္းသပ္ျခင္း(Pap test) ျဖင့္ ေရာဂါကို ေစာေစာစီးစီး သိရွိျပီး ကုသနုိင္ပါတယ္။ Pap test ကို သံုးႏွစ္တစ္ၾကိမ္ေလာက္ ျပဳလုပ္ေပးပါ။ အသက္၆၅ႏွစ္နဲ႕ အထက္အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ Pap test ကို ပံုမွန္စစ္ေဆးေပးဖို႔ လုိပါတယ္။
အူမၾကီးကင္ဆာ
ေသဆံုးမူ ဒုတိယအမ်ားဆံုးကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ ငယ္ရြယ္သူေတြထက္ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ ပုိျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အမ်ားစုက ထိေရာက္တဲ့ ေရာဂါစမ္းသပ္စစ္ေဆးတာေတြ မလုပ္တာေၾကာင့္ ေနာက္က်မွ ေရာဂါရွိမွန္းသိပါတယ္။ အသက္ ၅၀ေက်ာ္လာရင္ေတာ့ အူမၾကီးကင္ဆာရွိ မရွိ စတင္စစ္ေဆးသင့္ပါျပီ။
ခံတြင္းကင္ဆာ
ႏူတ္ခမ္းကင္ဆာ၊ လွ်ာကင္ဆာ၊ လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာနဲ႕ ပါးစပ္ကင္ဆာေတြဟာ ခံတြင္းကင္ဆာထဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ ခံတြင္းကင္ဆာအမ်ားစုကို ေဆးလိပ္ ဒါမွမဟုတ္ အရက္ေသာက္တဲ့ အသက္ ၄၀ေက်ာ္ အရြယ္ေတြမွာ အမ်ားဆံုးေတြ႕ရပါတယ္။ ေနပူထဲမွာ အလုပ္လုပ္ရတဲ့လူေတြက ႏူတ္ခမ္းကင္ဆာျဖစ္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္းမ်ားပါတယ္။ သင္က ကြမ္းစားတယ္၊ ေဆးလိပ္ေသာက္တယ္၊ အရက္ေသာက္တယ္ ဆုိရင္ေတာ့ သင့္ခံတြင္းမွာ ကင္ဆာေရာဂါလကၡဏာ ရွိ၊ မရွိ သြားဆရာ၀န္နဲ႕ ပံုမွန္ျပသစစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။ ခံတြင္းကင္ဆာကို ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ ေဆးလိပ္ေသာက္တာ၊ အရက္ေသာက္တာေတြကို ေရွာင္ပါ။ သင္က မျဖစ္မေန ေနပူထဲမွာ အလုပ္လုပ္ရသူျဖစ္ရင္ေတာ့ ႏူတ္ခမ္းကို ေနရာင္ကာဆီလိမ္း ေပးဖုိ႔ လုိပါတယ္။
ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ
အသက္ ၅၀ေက်ာ္ အမ်ိဳးသားေတြမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ ကင္ဆာအမ်ိဳးအစားပါ။ မိသားစုမ်ိဳးရုိးရွိရင္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ပိုမ်ားပါတယ္။ စအိုထဲလက္ထည့္ စမ္းသပ္ျခင္းနဲ႕ ေသြးတြင္း PSA (Prostatespecific antigen) စစ္ေဆးျခင္းေတြနဲ႕ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာရွိ မရွိ စမ္းသပ္သိရွိႏုိင္ပါတယ္။
အေရျပားကင္ဆာ
အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ အျဖစ္မ်ားဆံုး ကင္ဆာပါ။ အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ပြားသူ အမ်ားစုကို ကုသႏုိင္ေပမယ့္ ေရာဂါကို ေစာေစာစီးစီး ၾကိဳတင္သိရွိဖုိ႔လုိပါတယ္။ သင့္မွာရွိတဲ့မွဲ႕ေတြ ပံုစံအေနအထား ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ရင္၊ ေနပူထဲမွာ အုလပ္လုပ္ရသူျဖစ္ရင္ ဆရာ၀န္နဲ႕ျပသတုိင္ပင္ပါ။ နံနက္ ၁၀နာရီမွ ေန႕လယ္ ၃နာရီအတြင္း တတ္ႏုိင္သေလာက္ ေနေရာင္ျခည္နဲ႕ မထိေတြ႕ႏုိင္ေအာင္ေနပါ။ အျပင္ထြက္တဲ့အခါမွာလည္း ေနေရာင္ျခည္ဒဏ္ကာကြယ္နုိင္တဲ့ အ၀တ္အစားမ်ိဳးကို ၀တ္ဆင္ပါ။
ဇာျခည္၀င္း - ေဆး၀ါးတကၠသိုလ္